Tools
Register Login

You are here: Home » บทความ » 5. เส้นผมบังภูเขากับมาตรการป้องกันน้ำท่วม (31-10-2556)
Sunday, 25 Feb 2018

5. เส้นผมบังภูเขากับมาตรการป้องกันน้ำท่วม (31-10-2556)

E-mail Print

Article By : ดร.ยิ่งปลิว ศุภกิตติวงศ์
บริษัท วายพี คอนซัลแตนท์ จำกัด

เส้นผมบังภูเขากับมาตรการป้องกันน้ำท่วม สังเกตไหมว่า ในระยะหลังนี้ ในหลายพื้นที่โดยเฉพาะในกรุงเทพมหานครเกิดน้ำท่วมง่ายและท่วมขังค่อนข้างนาน จริงอยู่ว่าฝนตกหนัก แต่ก็ไม่ได้ตกหนักอย่างต่อเนื่อง จึงไม่น่าจะท่วมนานอย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ที่เป็นอย่างนี้ น่าจะเกิดจากระบบระบายน้ำ จริงๆ แล้ว ระบบระบายน้ำที่ดีก็เป็นมาตรการหนึ่งที่มีประสิทธิผลในการบรรเทาปัญหาน้ำท่วม ในแผนงานของรัฐบาลก็มีการปรับปรุงลำน้ำให้สามารถระบายน้ำให้มากขึ้น

แต่มักจะเน้นในด้านการขุดลอกและขยายลำน้ำ ซึ่งแน่นอนอาจมีบ้างที่จะก่อให้เกิดผลกระทบกับประชาชนที่อาศัยอยู่ตามริมลำน้ำ ทางเลือกหนึ่งในการเพิ่มประสิทธิภาพของระบบระบายน้ำที่มีประสิทธิผลและมักถูกมองข้าม คือ การปรับปรุงให้ระบบระบายน้ำหรือทางน้ำนั้นมีความเสียดทานน้อยลง ทำให้น้ำไหลเร็วขึ้นและระดับน้ำลดต่ำลง โดยทั่วไป แม่น้ำหรือทางน้ำธรรมชาติมีดัชนีความเสียดทาน 0.035 แต่ถ้าเราดาดทางน้ำนั้นด้วยคอนกรีต ดัชนีความเสียดทานจะลดลงเหลือประมาณ 0.015 สมมุติว่าเรามีทางระบายน้ำ 2 สาย มีรูปร่างหน้าตัดเหมือนกัน ความลาดชันเดียวกัน มีน้ำลึกเท่ากัน ทางระบายน้ำที่เป็นคอนกรีตจะสามารถระบายน้ำได้เป็น 2.33 เท่าของทางระบายน้ำธรรมชาติ ตัวอย่างเช่น ทางระบายน้ำธรรมชาติระบายน้ำได้ 200 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที

ทางระบายน้ำคอนกรีตจะสามารถระบายได้ 466 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ทำได้อย่างนี้ เราอาจไม่ต้องทำคลองผันน้ำใหม่เลย หรือถ้าจำเป็นต้องทำ ก็อาจไม่ต้องใหญ่มโหฬาร วัสดุที่ใช้ดาดคลองไม่จำเป็นต้องเป็นคอนกรีต อะไรก็ได้ที่มีดัชนีความเสียดทานต่ำๆ ในกรณีที่เรามีทางน้ำธรรมชาติไหลผ่านชุมชนที่มีปัญหาน้ำท่วม และหากเราลดความเสียดทานของทางน้ำในช่วงที่ไหลผ่านชุมชน น้ำในช่วงนั้นจะไหลเร็วและระดับน้ำจะลดต่ำลง ซึ่งจะทำให้น้ำไม่ล้นตลิ่งเข้าท่วมชุมชน หรือถ้าล้นตลิ่ง พนังกั้นน้ำก็ไม่จำเป็นต้องสูงมากนัก ช่วงลำน้ำที่ปรับปรุงลดความเสียดทานนั้น ต้องมีความยาวพอสมควรเพื่อลดผลกระทบทางด้านท้ายน้ำ เพราะระดับน้ำในช่วงที่ไม่ได้ลดความเสียดทาน จะมีระดับสูงและดัน (เท้อ) เข้ามาในเขตที่มีการปรับปรุงลดความเสียดทาน อยากเสนอทางเลือกนี้ให้กับ กทม เพื่อให้คลองในกรุงเทพระบายน้ำได้มากขึ้น จะได้ช่วยระบายน้ำเหนือผ่านกรุงเทพ ซึ่งจะทำให้ชาวบ้านนอกคันกั้นน้ำของ กทม สุขสบายขึ้นบ้าง การปรับปรุงคลอง ต้องปรับปรุงทั้งท้องคลองและด้านข้างของคลอง โดยผิวที่ติดกับน้ำต้องเรียบ ยิ่งลื่นยิ่งดี ไม่ใช่เป็นแบบที่ กทม ทำในปัจจุบัน (ผิวเป็นขยัก)